Илебез халкы Бөек Җиңүнең 81 еллыгын каршыларга әзерләнә. «Герой батырлыгын гаиләсенә кайтару» дип исемләнгән проектта катнашучылар 1941–1945 еллардагы Бөек Ватан сугышы чорында «хәбәрсез югалган» дип саналган, ләкин соңыннан яңадан ачыкланган 3000 кеше турында мәгълүмат ачыклады. Алар арасында Актаныш районында туып-үскән, яшәгән 30 якташыбыз турында да информация бар.
ГЕРОЙ БАТЫРЛЫГЫН ГАИЛӘСЕНӘ КАЙТАРУ
«Герой батырлыгын гаиләсенә кайтару» дип исемләнгән проект Татарстан Республикасының Хәрби Дан Клубы ассоциациясе эшче төркеме тарафыннан, аның рәисе Михаил Черепанов җитәкчелегендә тормышка ашырыла. Әлеге проект 2025 елда Татарстан Республикасы Рәисе грантында гражданлык җәмгыятен үстерү юнәлешендә җиңү яулады.
Проект Хәрби Дан Клубы ассоциациясе активистлары, Марий Эл Республикасының Татар төбәкне өйрәнүчеләр җәмгыяте, «Бөек Ватан сугышы мемориалы» сайты һәм «Яшь эзтабар» берләшмәсе (Казан шәһәре Яңа Савин районының «Простор» балалар һәм яшүсмерләр туризм һәм экскурсияләр йорты каршында) тарафыннан гамәлгә ашырылды.
Проект кысаларында «Алар сугыштан әйләнеп кайтмадылар» исемле кечкенә Хәтер китабы нәшер ителде. Анда 1941–1945 еллардагы Бөек Ватан сугышы чорында «хәбәрсез югалган» дип саналган, ләкин соңыннан яңадан ачыкланган 3000 кеше турында мәгълүмат тупланган. Шулай ук Кызыл Байрак, Дан орденнары (II һәм III дәрәҗә), Ватан сугышы орденнары (I һәм II дәрәҗә) белән бүләкләнгән 671 якташыбыз турында да мәгълүмат кертелгән.
Аларның батырлыклары турында мәгълүмат бары тик XXI гасырда гына серлелектән чыгарылды. Бүләкләү кәгазьләре, хезмәт иткән урыннары, кайчакта һәлак булу шартлары турында мәгълүматлар Россия Федерациясе Оборона министрлыгының «Подвиг народа», «Память народа», «ОБД Мемориал» сайтларында урнаштырылган булса да, күп очракта алар батырларның гаиләләренә барып җитмәгән.
Проект кысаларында электрон мәгълүмат базасы булдыру, шулай ук Татарстанның барлык муниципаль районнары газеталары һәм массакүләм мәгълүмат чараларына исемлекләр тарату каралган.
Эзләнү эшләре нәтиҗәсендә Актаныш муниципаль районында туып-үскән яки яшәгән 30 һәлак булган сугышчы ачыкланды. Әлеге исемлек әлегә һәлак булу урыннары күрсәтелмичә тәкъдим ителә. Тулырак мәгълүмат алу өчен проектта катнашучыларга мөрәҗәгать итәргә мөмкин: Этот адрес электронной почты защищён от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.
Шунысы бигрәк тә мөһим: Бөек Ватан сугышы башлануга 85 ел тулган елда, Ватанны саклап һәлак булган, яралардан һәм әсирлектә вафат булган якташларыбызның батырлыгы, ниһаять, аларның туган җирләрендә дә билгеле булырга тиеш.
Алга таба Татарстан районнары буенча китапны тарату, мәктәпләрдә Хәрби Дан почмаклары булдыру, һәр район геройлары турында стендлар урнаштыру планлаштырыла.
Контактлар
Михаил Валерьевич Черепанов
Хәрби Дан Клубы ассоциациясе рәисе
«Простор» балалар һәм яшүсмерләр туризм һәм экскурсияләр йорты укытучысы
(Казан шәһәре, Адоратский ур., 5а)
Тел.: +7 927 417 03 49
Сания Мансуровна Газизьянова
Хәрби Дан Клубы ассоциациясе директоры
Марий Эл Республикасының Татар төбәкне өйрәнүчеләр җәмгыяте рәисе
E-mail: Этот адрес электронной почты защищён от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.
Тел.: +7 987 713 90 78, +7 937 931 63 69
БӨЕК ВАТАН СУГЫШЫ ЕЛЛАРЫНДА ХӘБӘРСЕЗ ЮГАЛГАН ДИП САНАЛГАН ЯКТАШЛАРЫБЫЗ
АКТАНЫШ РАЙОНЫ
Бу исемлектә Бөек Ватан сугышы елларында хәбәрсез югалган дип саналган, әмма соңыннан аларның язмышы ачыкланган Актаныш районында туган һәм яшәгән якташларыбыз турында мәгълүмат тупланган.
Алар — Ватан өчен гомерләрен биргән, сугыш кырында һәлак булган, яралардан вафат булган яки әсирлектә җан биргән каһарманнар. Аларның исемнәре — безнең хәтердә мәңгелек!
СЧИТАЛИСЬ ПРОПАВШИМИ БЕЗ ВЕСТИ
В ГОДЫ ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЫ
АКТАНЫШСКИЙ РАЙОН
- АГЛЯМОВ АЛЕКСАНДР АНАНЬЕВИЧ, г.р. 1909, с.Старое Байсарово, моб. Актанышским РВК, ст.политрук, 338 сд, погиб 23.07.42
- АЗИТОВ АБУЗЯР, г.р. 1918, Актанышский р-н, д.Новое Алимово, моб. Актанышским РВК, 116 сд, погиб 8.42
- АНВАРОВ АБУЗАР, г.р. 1915, с.Актаныш, моб. из Узбекистана, умер в плену 42
- ВАВИЛИН АЛЕКСАНДР ПЕТРОВИЧ, г.р. 1908, Актанышский р-н, д.Бишкумачево, моб. Молотовским РВК г.Казани, 512 сп, 146 сд, погиб 8.43
- ГАЗИЗУЛЛИН ЛУТФУЛЛА, г.р. 1902, с.Старое Курмашево, моб. Актанышским РВК, 220 сд, погиб 14.11.43
- ДАВЛЕТОВ ШАЕХ ДАВЛЕТОВИЧ, г.р. 1908, Актанышский р-н, с.Куяново, моб. Акташским РВК, 169 гв.сп, погиб 23.6.44
- ДУДАЛОВ ПАВЕЛ ДАНИЛОВИЧ, г.р. 1913, Актанышский р-н, д.Байсарово, моб. Акташским РВК, 1097 сп, 326 сд, погиб 1.42
- ЗАКИЕВ АГЗАМ, Актанышский р-н, с.Поисево, моб. Калининским РВК, с-т, ком.отд., 237 сд, погиб 23.7.42
- ЗИННАТУЛЛИН АДИЯТУЛЛА ЗИННАТУЛЛОВИЧ, г.р. 1924, Актанышский р-н, д.Буляк, моб. Актанышским РВК, кр-фц, пулеметчик, 355 гв.обмп Тихоокеанского флота, погиб 15.08.45
- ЗИЯЕВ АВЗАЛЕТДИН ЗИЯТДИНОВИЧ, г.р. 1927, с.Куяново, моб. Актанышским РВК, 1 мехк, умер от ран 06.09.45
- ИСЛАМОВ ФАТХУЛЛА, г.р. 1908, Актанышский р-н, д.Азякуль, гв.с-т, 4 гв.мсбр, погиб 21.10.43
- КАЗАКОВ АЛЕКСАНДР ГУРЬЯНОВИЧ, 1919, г.р. 1915, Актанышский р-н, с.Михайловка, моб. Муслюмовским РВК, 856 сп, 150 сд, погиб 1.42
- КАМАЛОВ АГЛЯМ, г.р. 1904, с.Такталачук, моб. Актанышским РВК, 137 сд, погиб 8.05.42
- КУСАКИН АЛЕКСАНДР НИКОЛАЕВИЧ, г.р. 1906, Елабужский р-н, с.Первомайское, моб. Калининским РВК, 82 зсп, 42 зсд, умер в плену 28.01.42
- НАФИКОВ АБЕЛМАЛИХ НАФИКОВИЧ, г.р. 1914, Актанышский р-н, д.Миннярово, моб. Ленинским РВК г.Ташкента Узбекастана, 126 осбр, погиб 11.42
- НУРИЯЗДАНОВ МИННЕБАЯН НУРИАЗДАНОВИЧ, г.р. 1924, Актанышский р-н, с.Чуракаево, моб. Калининским РВК, 291 гсп, 63 гсд, погиб 14.10.43
- ПОПКОВ АЛЕКСЕЙ ПЕТРОВИЧ, г.р. 1907, Актанышский р-н, д.Ташлиярка, моб. Калининским РВК, 98 сп, умер в плену 23.3.42
- РАХИМОВ МАВЛИ, Актанышский р-н, с.Адаево, моб. Калининским РВК, 123 сп, 62 сд, погиб 12.10.43
- РИЗАЕВ АГЛИ РИЗАЕВИЧ, г.р. 1910, Актанышский р-н, д.Усы, моб. Юкаменским РВК Удмуртии, 256 осбр, погиб 5.10.42
- САЛИМГАРАЕВ САЛАХ САЛИМГАРАЕВИЧ, г.р. 1901, Актанышский р-н, с.Миннярово, моб. Актанышским РВК, 66 гв.сд, погиб 4.02.44
- САРВАРОВ АКМАЛ САРВАРОВИЧ, г.р. 1910, Актанышский р-н, с.Казкеево, моб. Колпинским ГВК Ленинградской обл. (Горьковским РВК), ефр., 201 сд, погиб 20.04.44
- СТАХЕЕВ АЛЕКСАНДР КУЗЬМИЧ, г.р. 1906, Елабужский р-н, моб. Калининским РВК, 1248 сп, 376 сд, погиб 2.44
- ТИМИРОВ АЗГАМ ТИМИРОВИЧ, г.р. 1923, с.Такталачук, моб. Актанышским РВК, 18 зсбр, погиб 21.05.42, Калужская обл., г.Людиново
- ХИСАМОВ АХСАН ХИСАМОВИЧ, г.р. 1918, с.Старое Байсарово, моб. Актанышским РВК, 657 сп, 125 сд, погиб 3.42
- ХУЗИН ЗАКИ, г.р. 1898, Актанышский р-н, 95 сд, погиб 24.11.43
- ХАЙРУЛЛИН КАСЫМ, г.р. 1917, Калининский р-н, ст.с-т, 220 сд, погиб 20.11.43
- ШАВАЛИЕВ АКБАР ШАВАЛИЕВИЧ, г.р. 1907, Актанышский р-н, д.Верхние Урьяды, моб. Калининским РВК, 879 сп, умер от ран 20.3.43
- ШАЙХУЛЛИН АГЛЯМ ШАЙХУЛЛОВИЧ, г.р. 1906, Актанышский р-н, с.Улиманово(д.Табанлы-Куль), моб. Калининским РВК, 4 гв.сд, погиб 10.02.42
- ШИГАПОВ ШАРИП, г.р. 1922, Актанышский р-н, д.Уразаево, моб. Актанышским РВК, 89 сд (717 сп, 170 сд), погиб 7.02.45
- ЯМАЛОВ МАДАБА, г.р. 1922, Актанышский р-н, д.Ахуново, моб. Актанышским РВК, с-т, 620 сп, погиб 27.06.44
- Всего 30 человек.
